Τι άλλαξε στην Αρμενία ένα χρόνο μετά την «Βελούδινη» Επανάσταση;

Οι περισσότεροι γνωρίζουν την Αρμενία ως την χώρα από την οποία κατάγονται οι Kardashians, μερικοί τη γνωρίζουν ως την αρχαία χώρα με τις πρώτες χριστιανικές εκκλησίες και άλλοι για την γενοκτονία των Αρμενίων.

Όμως από τον Μαΐο του 2018, έγινε διάσημη για την ειρηνική επανάσταση της, χιλιάδες ανθρώποι βγήκαν στους δρόμους της Αρμενίας, απορρίπτοντας το σοβιετικό στυλ διακυβέρνησης και την διαφθορά στη ρίζα της.

Μετά την «βελούδινη» επανάσταση, τον Φεβρουάριο του 2019 σχηματίστηκε νέο κοινοβούλιο με μέσο όρο ηλικίας 40 ετών, το οποίο όρισε ως πρωθυπουργό τον ηγέτη της επανάστασης, Νικόλ Πασινιάν. Έχει γίνει κοινή αποδοχή να βλέπουμε πολλές χώρες, όπου έγιναν επαναστάσεις, να ακολουθεί αστάθεια, στασιμότητα και επανεμφάνιση της διαφθοράς.

Η έκθεση προόδου 2019 της Αρμενίας, μια μικρής χώρας με πληθυσμό 3 εκατ. κατοίκους, μέσα σε ένα χρόνο μετά το σχηματισμό του Νέου Κοινοβουλίου και το διορισμό νέου πρωθυπουργού:


1. Η Αρμενία το 2019 καταγράφει την υψηλότερη αύξηση του ΑΕΠ +8,2% στην Ευρώπη, αύξηση των εξαγωγών +9%, όγκος της βιομηχανικής παραγωγής +9%, κατασκευές +4,6%, όγκος εμπορίου +8,9%, υπηρεσίες +15%, οι μισθοί +5,8%, όγκος Εξωτερικού Εμπορίου +10,4%, Πληθωρισμός +1,4%.


2. Επιτροπή για πρόληψη της διαφθοράς (επικεφαλής προτάθηκε από την αντιπολίτευση) δημιουργήθηκε το 2019 για την παρακολούθηση των δηλώσεων εισοδήματος των υπαλλήλων. Η Anti-Corruption επιτροπή, η οποία θα συγκροτηθεί το 2020, για την ανεύρεση, αποκάλυψη και πρόληψη υποθέσεων διαφθοράς από υπαλλήλους.


3. Το ποσό των $ 105.000.000 δολαρίων (7 φορές μεγαλύτερο των τελευταίων 11 ετών) έχει αποκατασταθεί στον προϋπολογισμό ως αποτέλεσμα της αντιμετώπισης 346 υποθέσεων διαφθοράς και σχημάτων φοροδιαφυγής που υπήρχαν πριν από την επανάσταση. Επί του παρόντος υπάρχουν 20361 εν εξελίξει ποινικές υποθέσεις.


4. Η κυβέρνηση ανέπτυξε νομοσχέδιο για την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων (σ.σ. δημόσιων) υπαλλήλων, οι οποίοι βάσει του επίσημου εισοδήματος δεν μπορούν να το τεκμηριώσουν οικονομικά. Οι υπάλληλοι θα πρέπει να αποδείξουν τη νόμιμη προέλευση του πραγματικού εισοδήματος και του αγορασθέντος περιουσιακού στοιχείου, σε διαφορετική περίπτωση θα γίνεται κατάσχεση.


5. Τα φορολογικά έσοδα που εισπράχθηκαν στον προϋπολογισμό της Αρμενίας αυξήθηκαν κατά $ 1.063.000.000 δολάρια ή 43.6% το 2019 σε σύγκριση με το 2017, και σε κατά 20% σύγκριση με το 2018.


6. Οι μικροί παραγωγοί με ετήσιες πωλήσεις <$ 55.000 πληρώνουν σήμερα 0 φόρο επιχειρήσεων και φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων 10 $ μόνο για τους εργαζόμενους.


7. Ο ελάχιστος μισθός αυξήθηκε κατά 20%, 15.000 μισθοί εργαζομένων στην πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη αυξήθηκε κατά 30%, οι εργαζόμενοι ασθενοφόρων κατά 10%, εκπαιδευτές αθλητικών σχολών 56%, καθηγητές τεχνών και μουσικών σχολών κατά 25%, εργαζόμενοι στις υπηρεσίες διάσωσης κατά 40%. Ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι τώρα επίπεδος 23%, πριν ήταν προοδευτικός 23-28-36%.


8. Η ιατρική φροντίδα και οι υπηρεσίες για παιδιά ηλικίας 0-18 είναι δωρεάν τώρα.


9. Οι χειρουργικές επεμβάσεις καρκίνου και η ιατρική αγωγή για ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο γίνονται τώρα δωρεάν.


10. 350 χλμ νέων καλών δρόμων κατασκευάστηκαν το 2019, τα κονδύλια για άλλα 500 χλμ. προς διάθεση το 2020.


11. Η Engineering City θα φιλοξενήσει 100 ξένες και τοπικές εταιρείες engineering θα ξεκινήσει στην Αρμενία μέσω επιβεβαιωμένων επενδύσεων ύψους $30.000.000 δολαρίων για την υποδοχή 2.000 εργαζομένων υψηλής τεχνολογίας. Η κατασκευή θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2021.


12. Η Digitown θα ανοίξει στο Γερεβάν για να λειτουργήσει ως hub για 100 νεοσύστατες επιχειρήσεις. Η κατασκευή θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2021.


13. Νέο TUMO Tech Park 25.000 τ.μ. θα κατασκευαστεί στην Αρμενία μέσω επενδύσεων ύψους € 25.000.000 ευρώ. Η κατασκευή ξεκινά την άνοιξη του 2020.


14. Κονδύλια $ 63.000.000 δολαρίων που προορίζονται για την πλήρη ανακατασκευή 22 σχολείων και 8 κολεγίων στην επαρχία της Αρμενίας, η κατασκευή έχει ήδη ξεκινήσει από το 2020 και θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2022.


15. Το 2019, αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους εισήλθαν στην αρμενική αγορά: οι Ryanair και Wizzair ανακοίνωσαν πτήσεις από / προς Gyumri και  Γερεβάν για Αυστρία, Λιθουανία, Ελλάδα, Κύπρο, Ιταλία και Γερμανία με χαμηλές τιμές, ενώ το φθηνότερο εισιτήριο για ταξίδι στην Ευρώπη ήταν 200 ευρώ. Κάποιες πτήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει (οι υπόλοιπες αναμένονται για Μαϊο-Ιούνιο 2020).


16. Ο αριθμός των τουριστών στην Αρμενία αυξήθηκε κατά 15% και ανέρχεται σε περίπου 1.900.000 άτομα.


17. Οι ιδιοκτήτες έξυπνων φαρμών (smart farms) στην Αρμενία μπορούν τώρα να λάβουν επιστροφή το 50% των δαπανών κατασκευής. 30 smart farms άνοιξαν το 2019, τα υπόλοιπα 70 αναμένονται για το 2020 και το 2021.


18. Οι αγρότες θερμοκηπίου στην Αρμενία μπορούν τώρα να λάβουν επιστροφή το 30% των δαπανών κατασκευής. Μέσω του κρατικού προγράμματος στήριξης θα καλυφθούν 35 εκτάρια.


19. Οι επιχειρήσεις που δημιουργούν 0,5-100 εκτάρια αμπελώνων ή οπωρώνων (εντατικής εκμετάλλευσης) με τουλάχιστον 300 δέντρα ανά εκτάριο στην Αρμενία μπορούν τώρα να λάβουν επιστροφή 50% επιστροφή των δαπανών τους.


20. Εκπονούνται μελέτες για την κατασκευή φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σε 5 επιλεγμένες τοποθεσίες με χωρητικότητα μέχρι 120 MW. Η κατασκευή του μεγαλύτερου φωτοβολταϊκού PV 55 MW στο Νότιο Καύκασο θα ξεκινήσει σε αρκετούς μήνες.


21. Η αστυνομία εφαρμόζει τώρα σύστημα ποινών με πόντους (point system) όπου κάθε οδηγός έχει 9 πόντους ετησίως και κάθε παραβίαση αφαιρεί πόντους, όταν φθάσει το 0 στερείται της άδειας οδήγησης. Οι αστυνομικοί δεν δέχονται πλέον δωροδοκίες.


22. Με το νέο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων που εισήχθη στην πρωτεύουσα, η πόλη είναι τώρα αρκετά καθαρή, πριν ήταν με κάδους γεμάτα σκουπίδια.


23. Fitch και Moodys αναβάθμισαν την αξιολόγηση της Αρμενίας με μακροπρόθεσμη σταθερή προοπτική.


24. Σε 9 μήνες του 2019, η εισροή ξένων άμεσων επενδύσεων αυξήθηκε κατά 17,6% και ανήλθε σε $ 454.000.000 δολάρια.


25. Τον Δεκέμβριο του 2019, τα αποθέματα συναλλάγματος της Αρμενίας ανέρχονταν σε ύψος ρεκόρ $ 2.800.000.000, αύξηση κατά 26%.


26. Τα μερίσματα και οι πληρωμές τοκομεριδίων από εταιρείες εισηγμένες στο χρηματιστήριο δεν φορολογούνται πλέον.


27. Η Freedom House τοποθετεί την Αρμενία στις 10 κορυφαίες χώρες του κόσμου με το πιο ελεύθερο διαδίκτυο.


28. Μεγάλα εργοστάσια άνοιξαν το 2019: ADM Diamonds - κοπή διαμαντιών στο Abovyan (700 θέσεις εργασίας), Ceramisia - ιταλικό εργοστάσιο κεραμικής στο Arinj (500 θέσεις εργασίας), Sartex, Asa Garment, Alex Textile* and Texas production - κλωστοϋφαντουργικά εργοστάσια με κινεζικές και ιταλικές κοινοπραξίες  στο Γερεβάν (1000 θέσεις εργασίας με στόχο τις 3000 εντός 2 ετών), Artik - βαμβακερά νήματα στο Maralik (150 θέσεις), SMT - εργοστάσιο ιατρικών αναλωσίμων στο Γερεβάν (100 θέσεις), Sambiel - εργοστάσιο παραγωγής τυριού στο Noragavit (120 θέσεις εργασίας), Zakaryan - εργοστάσιο παραγωγής jeans στο Gyumri (58 θέσεις εργασίας), επίσης υπάρχουν και άλλα που δεν αναφέρονται.


29. Το 2019, ο αριθμός των εγγεγραμμένων εργαζομένων αυξήθηκε κατά 81.534 άτομα και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 2,2%.


30. Η μεταρρύθμιση στην αγροτική οικονομία έχει ξεκινήσει μέσω της εθνικής στρατηγικής «Αειφόρος Γεωργία της Αρμενίας 2020-2030», όπου το 2020 η γεωργική γη στην Αρμενία θα χαρτογραφηθεί ψηφιακά. Η αχρησιμοποίητη γεωργική γη θα δημοπρατηθεί από το κράτος για επενδύσεις στον αγρο-τουρισμό και το ενοίκιο θα καταβάλεται στον ιδιοκτήτη της γης.

*του Hovsep Patvakanyan, οικονομολόγου, αναλυτή - Invest in Armenia.

GREARM ©

Η GREARM Initiative είναι ένας ενημερωτικός ιστότοπος σε θέματα επιχειρηματικότητας και διμερών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Αρμενίας. Αποτελεί άτυπη πρωτοβουλία, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και δεν παρέχει υπηρεσίες.